
BESCHRIJVING
VAN HET
PLANETARIUM
VAN
EISINGA.
De Schrijver van dit werkje, de beroemde geleerde, Jan Hendrik van Swinden, geboren den 8 Junij 1746 te ’s Gravenhage, waar zijn vader Advokaat voor den Hove van Holland was, had slechts drie jaren aan de Hoogeschool te Leiden gestudeerd, toen hij in 1766, en dus op slechts twintigjarigen ouderdom, beroepenwerd tot Hoogleeraar in de Wijsbegeerte, Logica en Bovennatuurkunde aan FrieslandsHoogeschool te Franeker. Met voorbeeldigen ijver legde hij zich dáár op de Wis- en Natuurkunde toe, maaktezich verdienstelijk door belangrijke reeksen van waarnemingen, betreffende meteorologische,electrische en magnetische verschijnselen, vormde vele voortreffelijke leerlingen,en schreef een aantal geleerde werken. Voor Franeker was het dus een groot verlies, toen hij in 1785 tot Hoogleeraar aan het Athenæum te Amsterdam werd beroepen. Daar ontwikkelde hij zich in volle grootheid, en was hij, bij alleomstandigheden en staatsveranderingen, voor de geleerde wereld en de belangen desvaderlands hoogst nuttig en als mensch beminnelijk en eerbiedwaardig. Geacht als devierde in de rij der groote Natuurkundigen, die Neêrlands roem in de Natuurkunde bevorderdhebben, mogt het hem gebeuren aan vreemden, op hunnen eigen bodem, de treffendsteblijken te geven van vernuft en geleerdheid, en onder zoo vele beroemde mannen metluister te schitteren. Hij overleed den 9 Maart 1823, in den ouderdom van ruim 76jaren. Het getal zijner uitgegevene grootere en kleinere geschriften bedraagt ruim90. Achttien Akademiën en Genootschappen hadden hem met het lidmaatschap vereerd. Zijne nagedachtenis werdop eene waardige wijze gehuldigd door de Hoogleeraren D. J. van Lennep en G. Moll en onderscheidene Dichters.

EISE EISINGA,
Uitvinder en vervaardiger van het Planetarium te Franeker, geboren in 1744, overledenin 1828.
Ziet hier een Friesch vernuft, ziet Eisinga in print,
Zoo nedrig in zijn stand als om zijn deugd bemind.
’s Mans geest, door eigen kracht ten hemel opgestegen,
Bespiedt der Sterren loop, der Maan- en Zonnewegen.
Het Wereldstelsel, waar de grootheid Gods in speelt,
Heeft hij, met schrandre kunst, werktuiglijk uitgebeeld.
Van Swinden deed zijn n